Interieurarchitect als programmeur van de ruimte


We leven in een samenleving die steeds verder digitaliseert, wat heeft dat voor invloed op de ruimtelijke beleving? En op de rol van de interieurarchitect daarin? In deze blog neem ik je mee langs thema’s van deze tijd zoals smart homes, herbestemming en meer en kijken we hoe dit verder door zou kunnen spelen in de toekomst.
 

Hardware versus Software

Persoonlijk zie ik architecten als ontwerpers van de ruimtelijke ‘hardware’ en interieurarchitecten als de ontwerpers van de ‘software’ in een ruimte. De architect bakent vooral de grens tussen binnen en buiten af en zorgen voor een gebouw met een duidelijke ‘schil’. De interieurarchitecten daarentegen pakken veelal de menselijke en zachte kant van een ruimte op. Zij ontwerpen de software voor een fijne ruimtelijke beleving.

Je laptop of mobiel waar je nu deze blog op leest, is de hardware in IT termen, maar het gebruik van die smartphone wordt mogelijk gemaakt door de software, de vele apps die maken dat het apparaat onmisbaar is geworden voor iedereen. Denk ook aan de smart-watches, 3D printers, apps, en de verbinding tussen diverse nieuwe technologische ontwikkelingen. Alles wordt een beetje smart en heeft te maken met data. Waar het eigenlijk op neerkomt, is allemaal soorten software. Alles wordt software. Op dit moment is de ontwikkeling van Internet of Things en Smarthomes een hot item. Want huizen en gebouwen zijn eigenlijk domme omhulsels, als je het vergelijkt met een smartphone. Hoe je het ook wendt of keert de opmars van meer applicaties en software in onze gebouwen is een feit. Op diverse manieren zal IT een rol gaan spelen:

  • Ontwerpproces
  • Productieproces
  • Transformatie van bestaand vastgoed
  • Een nieuwe rol voor (interieur)architecten

 

De toekomst van IT in het ontwerpproces

Software is belangrijker dan de computer, maar nog belangrijker zijn de functies die de software realiseert. Het zet input om in vormen, constructies, scenario’s, organisaties, statistieken en links tussen mensen. Denk aan BIM-modellen, waarin zowel architect als constructeur in dezelfde 3D tekeningen werken als communicatie-middel. Of alle apps op de computer die maakt dat we gemakkelijk grondstoffenpaspoorten aanmaken met data in de cloud.

Nieuw is dat software ook input gaat omzetten in mogelijk menselijk gedrag. Deze ontwikkeling, heeft als gevolg dat het domein van een bedrijf, dat beheerst werd door technici, zal worden geïnfiltreerd worden door gedragswetenschappers. De omgevingspschyloog wordt steeds vaker ingeschakeld als gelijkwaardig partner naast de (interieur)architect. In het ontwerpproces wordt er meer nagedacht over hoe de activiteiten die zich afspelen in de ruimte samenkomen en hoe dit van invloed is op de beleving van de ruimtes. Er wordt bijvoorbeeld veel onderzoek gedaan naar dementerende ouderen en hun ruimtelijke beleving, om zo ‘software’ op maat te ontwikkelen.
 

Innovaties in productieprocessen

3D printen stelt ons in om een digitaal bestand direct te vertalen naar een fysiek product. Een stoel een tafel of zelfs een huis. 3D printen kan enorme gevolgen hebben voor de manier waarop we fabriceren en produceren. Denk maar aan minder transportkosten, het hergebruik van materialen of het ‘customizen’ van producten. Een gebouw printen kan al, in China doen ze tien huizen per dag. En daarbij is het bouwmateriaal nog ecologisch verantwoord ook. Digitalisering biedt dus vele mogelijkheden om slimmer met onze grondstoffen om te gaan.
 
 

Transformatie van bestaand vastgoed

Bij transformatie van bestaand vastgoed en herbestemming ligt er een mooi opgave om het anders aan te pakken dan voorheen. In Nederland staan meer dan genoeg gebouwen, hoog tijd voor een stop op de nieuwbouw en ruim baan voor de bestaande omgeving. De verzuiling in denken binnen de sector is de belangrijkste oorzaak van al die monofunctionele gebieden in ons land. Dit leid nu tot leegstaande gebouwen, omdat ze ontworpen en ontwikkeld zijn voor maar slechts 1 functie of activiteit. Door nieuwe software te bedenken voor bestaande hardware ofwel mogelijkheden zien en benutten, kunnen we als het ware de ruimtes herprogrammeren naar de nieuwe tijd.
 

De nieuwe rol van de interieurarchitect

Door nieuwe technologische ontwikkelingen wordt de opdrachtgever en gebruiker meer betrokken in het ontwerpproces. De klant van interieurarchitect is beter op de hoogte door het internet van alle mogelijkheden. En met een Virtual Reality of een Augmented Reality bril kunnen zij real-time keuzes maken, doordat ze het ontwerp voor zich kunnen zien in de ruimte. Een leuk filmpje hoe dit in zijn werk kan gaan zie je in het onderstaande filmpje van Wonen in 2020 (wat al aardig nabije toekomst is).

De interieurarchitect krijgt door alle nieuwe middelen meer een coördinerende functie en biedt meerwaarde in het begeleiden van processen, van aankoop huis tot en met verbouwing en oplevering. De interieurarchitect treedt dan op als een soort wooncoach. Een andere rol die zich nu aan het ontwikkelen is, is dat de interieurarchitect als onderzoeker optreedt. Een veranderende samenleving vraagt om nieuwe ruimtelijke modellen, welke getoetst moeten worden met onderzoek. Zodat interieurarchitecten meer zijn dan vormgevers die een emotie weet te vertalen naar een sfeervolle ruimte. Maar juist op basis van onderzoek en gedragswetenschap de ruimte opnieuw weet te programmeren. Want ruimtes zijn steeds vaker multifunctioneel en voor diverse (specifieke) gebruikers bedoeld – wat vraagt om een andere aanpak – om het schrijven van nieuwe software op basis van voortschrijdende inzichten. De kunst van het ontwikkelen van software op maat, per opgave en per soort gebruiker is waartoe interieurarchitecten voor worden opgeleid.
 

Interieurarchitect als programmeur van de ruimte?

Op 30 november 2016 was er een BNI. Ik was gevraagd om te vertellen over de Beroepservarings-periode en stond in het panel. Daar ging de discussie vooral over de masterstudies en de meerwaarde daarvan.

In het debat was er geen eenduidige mening over wat nu eigenlijk de identiteit is van de interieurarchitect. Wat nu als ik de definitie van de interieurarchitect als programmeur van de ruimte benoem? Zou dat een goede benaming als nieuwe identiteit van de interieurarchitect zijn? Graag hoor ik hoe jij erover denkt en welke toekomstige rol jij ziet weggelegd voor de interieurarchitect? Laat het mij weten in een reactie hieronder.
 

software

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.